I-Lời tựa :
Rượu vui, rượu buồn, rượu quên, rượu giải sầu, rượu liên hoan tiệc tùng, rượu ăn mừng, rượu đãi bạn, rượu hung bạo, rượu tai nạn, rượu hận đời... cho dù với bất cứ lý do nào, trong mọi dịp, chúng ta nên uống rượu chừng mực điều độ để giữ gìn sức khỏe luôn được tốt đẹp.

II- Định nghĩa :
Chất hóa học chánh trong rượu (ethanol) được làm ra do hiện tượng lên men (fermentation) của những hạt, trái cây hay rau có nhiều chất đường...

Bên Gia Nã Đại, bia chứa khoảng 5% nồng độ rượu, đa số những loại rượu lên men chứa 10%-15% nồng độ rượu, những rượu mạnh như sherry, porto, vermouth chứa khoảng 15%-20% nồng độ rượu. Những loại rượu mạnh (spirits) như whisky, vodka, rhum, gin... đầu tiên được làm lên men rồi được chưng cất (distilled) hầu tăng nồng độ rượu lên tới 40%-45%.

III- Lịch sử của rượu:
Vấn đề uống rượu đã có từ thời đại đồ đá cũ khi con người dùng những vật dụng thô triển và đá mài để sống. Thời đó, người ta uống rượu lên men từ hạt, trái cây, mật,  nhưng nồng độ rượu còn thấp.

Vào khoảng năm 800, người Á Rập tìm ra phương pháp chưng cất (distillation) làm rượu mạnh với nồng độ rượu cao.

Đến khoảng năm 1000, rượu được nhập vào Âu Châu. Thời đó rượu được xem như thần dược chửa bá bệnh. Người Ái Nhĩ Lan đặt tên rượu mạnh  là "whisky" (có nghĩa eau-de-vie, nước thần cho sự sống).

Tới thế kỹ 18, con người dùng nhiều rượu hơn, nhất là loại rượu mạnh như gin... Bắt đầu xảy ra những trường hợp tai hại do rượu gây ra. Vào năm 1720, dịch rượu mạnh gin đã gây bao thảm trạng xã hội bên Anh Quốc. Từ đó ra đời  những hội đoàn chống nạn uống rượu thái quá. Hoa Kỳ đã ban hành luật cấm buôn rượu mạnh vào năm 1919 và đã phải bãi bỏ luật này năm 1933 do nạn bán rượu phi pháp với những tệ đoan xã hội trầm trọng.

Đến thế kỹ 20, mới rõ được những tai hại về đời sống, xã hội, tâm linh do rượu gây ra cùng những phương pháp giúp chửa trị bệnh ghiền rượu.

IV- Tác dụng của rượu :
Tuy rượu ít khi được xem như là một loại thuốc độc ghiền (drug), nhưng ethanol trong rượu tác dụng như chất trầm cảm (depressant) lên não bộ.

Khi dùng rượu với lượng vừa phải, chúng ta tưởng như rượu gây kích thích cho chúng ta hiện tượng lân lân khoái cảm (euphoria), làm cho chúng ta nói nhiều hơn, cảm tưởng có nhiều nghị lực hơn, làm giảm bớt căng thẳng lo âu. Nhưng thật sự chớ nên quên rượu là chất trầm cảm cho não bộ, làm chậm đi những chức năng của não bộ và gây độc hại cho cơ thể khi dùng rượu với liều lượng cao.

Rượu uống vào sẽ được nhanh chóng hấp thụ qua đường ruột non (chậm hơn qua bao tử và ruột già) và trong vòng vài phút máu sẽ di chuyển rượu tới các cơ quan của cơ thể. Lượng rượu trong máu sẽ đạt đến mức tối đa sau 1 giờ và sau đó sẽ giảm rất từ từ.

V- Độc hại của rượu :
Độc hại của rượu tùy thuộc vào lượng rượu uống , vào tốc độ uống rượu nhanh hay từ từ.

Lượng rượu trong máu (alcoholemia: tính bằng grams rượu/lít máu) thay đổi tùy:
-lượng rượu uống trong một khoảng thời gian nào đó (lượng rượu nhiều hay ít, thời gian uống nhanh hay từ từ).
-tuổi tác, phái nam hay nữ, chiều cao, cân nặng.
-sự chuyển hóa của cơ thể (metabolism).
-bao tử đói hay no lúc uống rượu.

Bên Gia Nã Đại, sẽ vi phạm tội nếu lái xe và lượng rượu trong máu cao hơn 0.08% (hơn 80 mg rượu cho mỗi 100 ml máu) (tại Úc nồng độ này là 0.05%). Lượng rượu trong máu :
- 0.05% (50 mg rượu cho 100 ml máu) : Tình trạng say nhẹ: thị giác thay đổi nhẹ, giảm khả năng chú ý - tập trung tư tưởng - phán đoán , những  phản xã tự nhiên chậm đi.
- 0.08% (80 mg rượu cho 100 ml máu): quá giới hạn này sẽ vi phạm luật: thị giác giảm 25%, phản xạ chậm đi  30% -50%, di chuyển mất  chút quân bình .
- Sau đó lượng rượu trong máu càng gia tăng è tình trạng say: giảm nhiều khả năng tự chủ- chú ý- phán đoán, tập trung tư tưởng giảm sút,.di chuyển mất quân bình, đi xiêng bên này bên kia, thị giác yếu kém, ói mửa, tiêu tiểu trong quần, mất phản xạ. Rồi tới giai đoạn tay chân tím buốt, mê man, hơi thở khó.
- 0.50 % (500 mg rượu cho 100 ml máu) : ngưng thở và có thể đưa đến chết.

VI - Lượng rượu tiêu chuẩn, uống rượu vừa phải không gây hại cho cơ thể :
Hầu tránh những nguy hại do lượng rượu quá cao, chúng ta nên biết 1 phần rượu uống tiêu chuẩn (standard consommation) bằng 13.5 g rượu  tương ứng với :
-1 ly bia 5% (350 ml)
-1 ly champagne 12% (150 ml)
-1 ly rượu đỏ-trắng-hồng 12% (150 ml)
-1 ly rượu khai vị 20% (90 ml)
-1 ly rượu mạnh 40% (45 ml)

Cơ thể chúng ta sẽ bài tiết trung bình 15mg rượu/100ml máu mỗi giờ. Nếu chúng ta uống đến lượng 80mg rượu/100ml máu (lượng rượu tối đa, sau đó sẽ vi phạm luật) cơ thể cần đến 5 giờ 20 phút mới bài tiết hết rượu ra khỏi người.

Uống liền một lúc 2 phần rượu tiêu chuẩn (cho phái nữ), 3 phần rượu  tiêu chuẩn (cho phái nam), sẽ bắt đầu vượt quá lượng rượu cho phép theo luật  (80mg /100ml).

Nên nhớ:
1- Phái nữ: không uống quá 2 phần rượu tiêu chuẩn mỗi ngày, không quá 9 phần tiêu chuẩn mỗi tuần.
2- Phái nam: không uống quá 2 phần rượu tiêu chuẩn mỗi ngày, không quá 14 phần tiêu chuẩn mỗi tuần.
3- cẩn trọng khi uống rượu cùng lúc dùng những thuốc ghiền, thuốc an thần: lượng rượu sẽ cao hơn.
4- Nên ăn và uống (vì uống rượu lúc bụng đói, rượu sẽ  được hấp thụ nhanh hơn vào máu và dễ nguy hại hơn).
5- Vào những dịp rất đặc biệt (lễ, tiệc tùng...) không nên quá 4 phần rượu tiêu chuẩn.

VII - Say Rượu:
Tình trạng say rượu diễn tiến qua 3 giai đoạn:
1- Giai đoạn kích thích: cảm giác lâng lâng, giảm phần nào tự chủ những chức năng về trí lực: bắt đầu nói nhiều, mất khôn nói quá lời, mất khả năng nhận xét khách quan, làm vài việc hơi điên rồ (lái xe quá tốc độ, thái độ hung hăng, dữ tợn như đập phá, đánh đập...).
2- Giai đoạn say rượu: đi đứng không vững, nói năng chậm và mất liên tục, tâm trí hoang mang, cử chỉ thiếu nhịp nhàng và thiếu tự chủ, chảy mồ hôi nhiều, buồn nôn, ói mửa.
3- Giai đoạn trầm cảm: buồn ngủ hay ngủ mê, tiểu trong quần, ảo giác, giai đoạn mất trí nhớ tạm thời (black-out). Có trường hợp quá trầm cảm đưa đến tự tử.

VIII- Ngộ độc rượu cấp tính  (acute  alcohol intoxication):
Thường xảy ra cho nguời uống quá nhiều rượu trong một khoảng thời gian quá ngắn. Có thể dẫn đến chết do ngưng thở trong vòng ít hơn 1 giờ đồng hồ, do đó phải cẩn trọng khi thấy những triệu chứng: mê sảng, tay chân buốt lạnh, hơi thở khó khăn, tiêu tiểu ra quần... Gọi ngay  9-1-1 (tại Úc gọi 000) và trong lúc chờ đợi cấp cứu nên để bệnh nhân nằm ở vị trí thoải mái  nghiêng qua bên, đầu hơi ngã phiá sau cho thông đường hô hấp.

IX- Hậu quả tai hại về lâu do uống rượu:
 1- Ảnh hưởng gia đình, xã hội:
Trong gia đình dễ xích mích, gây lộn, khó kiểm soát lời nói, đôi lúc có những hành động đập phá trong nhà, đánh đập vợ chồng con cái (25% những trường hợp ly dị)... Bắt đầu xin nghỉ học, nghỉ làm. Tiền bạc eo hẹp.

 2-Ảnh hưởng tâm lý:
Lo âu, trầm cảm. Mặc cảm xấu hổ, tội lỗi, có khuynh hướng trách móc gia đình, người thân. Trí lực yếu kém, trí nhớ giảm sút, thiếu tinh vi trong vấn đề suy luận và phán đoán. Học hành chậm chạp, lười biếng.
Thay đổi từ từ nhân cách, giảm tập trung tư tưởng...

 3-Ảnh hưởng về sức khỏe:
Gia tăng áp huyết.
Dễ bị tai biến mạch máu não: rượu là chất có tác dụng chống đông máu.
Gây hại cho tim, não, thận, lá mía (pancreas).
Viêm gan, chai gan.
Ung thư bao tử, thực quản, gan,  miệng và cổ họng, ung thư ruột già và trực tràng ít hơn: do tác dụng của acetaldehyde (chất biến thải chánh của rượu) là chất ung thư hoá.
Bệnh thống phong (gout) do rượu làm gia tăng chất uric acid trong máu.
Đối với đàn ông: liệt dương, khó có con (sterility).
Đối với đàn bà mang thai : thai nhi chết sớm, con chậm tăng trưởng, nhỏ cân lúc sanh ra đời, dị tật bẩm sinh.
Già trước tuổi.

X- Bệnh ghiền rượu :
Bợm rượu uống nhiều, uống hoài, uống không ngừng nghỉ đưa đến bệnh ghiền, rất khó cai, tái đi tái lại (khổ ơi là khổ). Bợm rượu qua 3 giai đoạn trước khi đến giai đoạn ghiền:
 - Giai đoạn 1: thiệt hại chưa đáng kể: người uống rượu vẫn còn đầy đủ những sinh hoạt nghề nghiệp, xã hội, gia đình, giao tế. Vẫn giữ tốt sức khỏe thể xác và tâm thần.
 - Giai đoạn 2: Sức khỏe yếu đi, tâm thần giao động . Khó khăn bắt đầu cho những sinh hoạt nghề nghiệp, trong gia đình, ngoài xã hội. Giao tế mất quân bình đôi khi vi phạm luật pháp.
  - Giai đoạn 3: ghiền: dù đã bị những thiệt hại (sức khỏe, sinh hoạt hằng ngày...), người bệnh ghiền không thể giảm hay ngưng uống rượu vì sợ hãi bị hành thân xác và tâm thần (thường xảy ra ở người uống 12 hay hơn phần rượu tiêu chuẩn mỗi ngày, 10 năm hay hơn, sáng thức dậy đã phải uống ngay rượu). Cần phải được chửa trị và hết sức  nhẫn nại theo chương trình chửa bệnh.

XI- Triệu chứng khi người ghiền rượu muốn CAI :
 - Giai đoạn 1: 1 ngày sau khi bỏ rượu: triệu chứng cai rượu tương đối nhẹ: lo âu, buồn ngủ, buồn nôn.
  - Giai đoạn 2: 1 ngày - 1 ngày Ỏ sau khi bỏ rượu: triệu chứng cai tương đối trung bình : lo âu gia tăng, buồn ngủ, ngáp, thở dài, mặt bơ phờ, tay bắt đầu run, đổ mồ hôi, buồn nôn, ói mửa.
 - Giai đoạn 3: 2 ngày - 3 ngày sau khi cai rượu: triệu chứng cai nặng: bức rứt khó chịu, đổ mồ hôi nhiều, nhịp thở gia tăng, nhịp tim đập mạnh, áp huyết gia tăng, ảo giác, mất định phương hướng,  nóng mê sảng, run lẩy bẩy có thể bị kinh giật.

XII- Phương thức chửa bệnh cai rượu cho bệnh nhân ghiền:
Khám tổng quát, làm tất cả những thử nghiệm máu, nước tiểu căn bản.

1- Bệnh nhân ghiền giai đoạn 1 và 2 :
- Dùng những thuốc an thần  như Chlordiazepoxide (Librium) 25 mg-50 mg hay Lorazepam (Ativan) 1mg-2mg, 3 lần mỗi ngày trong vòng 7 ngày. Luôn theo dõi diễn tiến bệnh và thay đổi liều lượng thuốc tùy trường hợp.
- Kèm thêm Vitamin B1, 100 mg ngày 1 lần trong vòng 7 ngày (bồi dưỡng tế bào não bộ hầu tránh bệnh thần kinh làm tê liệt, mất thăng bằng, mất trí nhớ tạm thời).

2- Bệnh nhân ghiền giai đoạn 3: Giai đoạn nặng , phải được theo dõi cẩn thận và chửa trị chu đáo tại bệnh viện.

Sau khi chương trình cai rượu tạm hoàn tất, bệnh nhân tạm ổn định, luôn giúp bệnh nhân tránh tái phát cơn ghiền (đề nghị những nơi hội họp,  giới thiệu những hội đoàn với những buổi gặp gỡ , nói chuyện, sinh hoạt chung...).

Đối với những trường hợp ghiền nặng, tái đi tái lại, sau chương trình cai rượu, với sự hướng dẫn cùa BS chuyên môn, có thể phải dùng thêm thuốc để tránh tái phát uống rượu trở lại : Naltrexone (ReVia) trong vòng 3 tháng hay Acambrosate (Campral) trong vòng 1 năm.

XIII- Lời kết:
Hầu tránh những tai hại nguy hiểm do rượu gây ra, nên nhớ:
- Không uống quá phần rượu tiêu chuẩn quy định cho mỗi ngày, mỗi tuần.
- Không uống quá nhiều rượu trong thời gian quá ngắn.
- Khi uống quá lượng quy định: nên nghỉ mệt, chớ nên lái xe , nhờ người thân hay gọi taxi đưa về.
- Uống rượu và ăn.
- Tránh uống rượu nhiều lúc mang thai.
- Tránh uống rượu khi chưa đến tuổi quy định được uống (bên Gia Nã Đại  tuổi quy định là 18).