Ăn cá bị ngộ độc

BS Phan Giang Sang

 

Trong lúc mọi người đua nhau ăn cá cho giảm cholesterol, giảm cân, để khỏe mạnh, tránh bịnh tim mạch, tiểu đường, cho thông minh, học giỏi, cùng ngăn ngừa lú lẫn, thì có tin ăn cá bị ngộ độc?  Thật là rắc rối! Khó hiểu?
Ngộ Độc là gì?
Ngộ độc là bị đau đường ruột cấp tính do ăn uống nhầm thực phẩm bị ô nhiễm bởi độc chất thiên nhiên của thực vật (nấm, cây trái độc), động vật (sò óc,cá), vi trùng, hóa chất (thủy ngân, Cadnium, chì) và độc tố (botulim) của chúng. Nhứt thời nó sẽ gây đau bụng, tiêu chảy, nôn ói và mửa.
Gs Stephen Corbett, GĐ Trung Tâm sức khỏe dân chúng có đăng trong The Medical Journal of Australia về ba em bé trong một gia đình gốc Trung Hoa, ăn cá bị ngộ độc, được đưa vào BV Nhi Khoa Westmead để điều trị.
Mấy anh em lần lượt vào BV vì ngộ độc thực phẩm từ khi thôi bú. Cả ba em đều ngộ độc là do một loại cháo ăn sáng (congee) cổ truyền Trung Hoa.
(Congee là porridge. Đây là loại cháo ăn sáng của thiếu nhi Á Đông. Nhựt gọi là Miso. Thái congee. Có chỗ nấu giống cháo thương hàn vì có thit, gừng... Trung Hoa thì cho trẻ con ăn để trị bịnh: lạnh và không khỏe: gọi là cháo cân bằng. Có khi nấu có thuốc Bắc. Có khi có cá salmon: cháo nóng đổ lên cá có rau quế... hay cá đem chưmg).
Chúng vào BV để điều trị do hiện tượng chậm phát triển về thể chất, tâm trí và thần kinh.
1. Đứa thứ nhất, 2 tuổi còn có thêm tánh bạo động. Em ăn cá salmon, barramundi, snapper ít nhất là 5 lần một tuần. Thử nghiệm cho thấy lượng thủy ngân cao trên độ an toàn tới 3 lần!
2. Đứa thứ nhì, 3 tuổi thì chậm nói và có cử chỉ hành động của hiện tượng tự kỷ ám thị (autism). Đứa nầy ăn cá barramundi, sea perch, salmon và rock cod 8 lần một tuần. Nó có lượng thủy ngân trên 7 lần độ an toàn. Chỉ ngưng cá có 2 tuần, lượng thủy ngân hạ còn cao 2lần thôi.
3. Đứa thứ ba, 15 tháng, ăn salmon 5lần 1 tuần, có lượng thủy ngân cao hơn độ an toàn 3 lần.
4. Còn cha chúng than ngứa ngáy và đau bụng tiêu chảy. Ông cũng bị ngộ độc thủy ngân luôn.
Theo khoa học gia về Food Standard Australia New Zealand (FSANZ), TS Marion Healey thì ăn cá rất an toàn, chỉ trừ vài loại không nên ăn lúc mang thai. Cá càng to lớn và sống càng lâu thì lượng thủy ngân càng gia tăng thêm. Họ nên ăn chừng một lần mỗi hai tuần loại cá mập (shark), cá đao (swordfish), marlin, broadbill, seaperch và catfish.
TS cho thai phụ ăn 95g cá tuna một ngày cũng an toàn. Cá mòi hộp an toàn vì nó bị bắt lúc dưới 1 tuổi. Tốt nhứt là ăn 2 lần một tuần thôi và phải thay đổi các loại cá khác.
Theo BS Szabo thì các loại cá có ít mercury là: bream, rainbow trout, ocean trout, flathead, kingfish, tuna, salmon.
Các chuyên gia cũng khuyên nên kiểm soát lại loại cá đông lạnh có đúng không. Nếu nghi ngờ có sự tráo trở và xuất sứ của nó thì đừng mua.
Ngộ độc chất mercury rất tại hại, nhứt là thai phụ và trẻ em. Thật là rắc rối. Người ta cũng có thể bị ngộ độc do ngửi hơi nó, hay sống với môi trường có ô nhiễm. 
Vậy bây giờ phải làm sao đây? Nó hại như thế nào? Cá gì mới đượĩc để tránh đây? Để giúp quí vị hiểu biết về tai hại của nó, xin trình bày như sau.

 Ngộ độc thủy ngân
Thủy ngân rất đa dạng, nó có thể là chất lỏng chất hơi dưới hình thức hữu cơ hay vô cơ. Vì là chất hơi nên nó có thể được thần gió mang đi thật xa và ở lại trong không khí một thời gian rất lâu. Nó rất thông dụng. Trong y khoa chúng ta dùng để làm thuốc đỏ sát trùng, vì nó có màu đỏ, trị bịnh bất trị giang mai v.v... Nó cũng được dùng trong kỹ nghệ chế sơn dầu và đồ mỹ phẩm, đồ gia dụng như bình thủy, nhiệt độ kếả, bóng đèn neon... Và trong nông nghiệp để chế thuốc diệt trừ sâu bọ, diệt cỏ.
Chính vì vậy mà nếu ta không kiểm soát chặt chẽ các hãng xưởng thải phế liệu bừa bải gây nguy hại môi sinh, gây ngộ độc đưa tới bịnh tật, dị tật và chết chóc. Một khi chất độc mercury vào cơ thể có thể tàn phá các tế bào nhứt là DNA. Nó hủy hoại làm hư chức năng của não bộ, thần kinh ngoại biên và kích thích tế bào phân hóa nhanh chóng, để rồi đưa tới ung thư.
Nguy hại nhứt ở các nước mới phát triển kỹ nghệ mở mang như nấm, xây cất bừa bãi không có huy hoạch như Nhựt sau 1945, các nước khác mới đây như Trung Hoa, Việt Nam. Độc tố thải vào sông, vào biển làm cá sông, cá biển ngộ độc cả, rồi ta ăn phải cũng bị ngộ độc luôn.
Xin trình bày Hiện Tượng Minamata bay bên Nhựt.
Thoạt đầu không ai biết tại sao vùng vịnh Minamata lại trở nên tiêu điều hoang vắng như thành phố chết? Dân cư ở đây trở nên bịnh hoạn, yếu đuối, con cái yếu kém, bịnh đủ thứ, không tiến triển... Sau đó ngưới ta mới phát giác ra nguyên nhân là chất methyl mercury phế thải ra sông, ra biển để rồi cá ăn phải. Ngư dân đánh cá đem về ăn cá ngộ độc chất mercury (mercury laden fish).
1. Nếu ngửi phải thể hơi mercury, nó sẽ vào phổi rồi 80-100% vào trong máu, qua màng não tác hại não bộ, qua lá nhau tác hại thai nhi, qua vú vào sữa tác hại trẻ thơ. Cho tới giờ nầy, nhiều người còn xài thuốc đỏ rất độc. Vết thương lớn và hở dùng lâu dài, nó có thể vào cơ thể gây ngộ đ

... mời bạn mua nguyệt san đọc tiếp ...